یادداشت دکتر حسین بابازاده مقدم در خصوص اعتیاد کودکان به مواد مخدر و زنگ خطر شیوع هر چه بیشتر مصرف مواد مخدر در بین کودکان کار

بسم الله الرحمن الرحیم
شیوع و فراگیری مصرف مواد مخدر در کودکان و نوجوانان و برخی از برون ریزی های اجتماعی آن همچون علنی شدن استعمال مواد مخدر در کارگاههای غیرقانونی کار کودکان خصوصا کارگاههای پسماند شهرهای بزرگ کشور و محلات حاشیه شهری مستلزم این مهم است که صدای زنگ خطر فرسایش مهلک مهمترین رکن سرمایه اجتماعی را به صدا در آوریم.
کودک و نوجوان بعنوان مهمترین رکن از سرمایه اجتماعی معماران و سازندگان فردای یک اجتماع از سطح خرد خانواده تا سطح کلان کشور به شمار می آیند.
این کودک دارای وضعیت هویتی روشنی باشد یا از مولفه های بی هویتی رنج ببرد در هر حال یک بخش مولد و سازنده چهره و ساختار و ماهیت اجتماع آینده ماست.
چند عامل اساسی در روی آوردن کودکان به مواد مخدر نقش کلیدی را بازی کرده اند:
۱-کاهش نقش والدین در مرکز برنامه تربیتی و جایگزینی آن با رسانه های جمعی خصوصا رسانه های تبادلی
۲-محول کردن نقش های اجتماعی و اقتصادی به کودکان خصوصا کودکان مهاجر خارجی یا داخلی بعنوان موتور محرک اقتصادی خانوارها که کودکان را در معرض تجربه بزرگسالی پیش از موعد و آسیب های تبعی آن قرار داده است
۳-دسترسی آسان به انواع مواد مخدر و با قیمت ارزان که حلقه درآمد زایی کودک آنرا تسهیل می کند و در واقع یکی از الزامات مبارزه با کارکودک عدم امکان مهار نوع هزینه کرد به شمار می آید
۴-بی تفاوتی والدین و بزرگسالان به قرار گرفتن کودکان در معرض انواع سنتی و مدرن تبلیغ مصرف و اثرات مواد مخدر و مشروبات الکلی و قبح زدایی با شیوع سنتی استعمال قلیان و دخانیات توسط کودکان و نوجوانان و عدم وجود بزنگاههای کنترلی مثل ممنوعیت فروش انواع دخانیات به کودکان
۵-بی برنامگی ، فقدان آموزش و فقدان نظام رفتار اجتماعی و رسمی در حوزه پیشگیری و درمان اعتیاد کودکان و نوجوانان
بصورت کلی در برابر مصرف مواد مخدر توسط کودکان چند مشکل اساسی برای برنامه مهار وجود دارد:
۱-پروتکل های مدون پزشکی و نظام عمل شناخته شده و عملی مورد وفاق علمی در کشور پیرامون آن وجود ندارد.
۲-مسئولیت رسمی مبارزه با اعتیاد کودک و نوجوان بروشنی در قانون معرفی نشده یا این معرفی در سطح عموم به اطلاع حتی دست اندرکاران نیز نرسیده است.
۳-خانواده و فعالان اجتماعی و تشکل های درگیر در هر شهر و استان کشور نمیدانند در صورت روبرو شدن با این کلان آسیب از کدام مرجع یا نهاد یا موسسه تخصصی باید مشاوره دقیق و خدمات درمانی دریافت کنند.
۴-بلای انکار و عدم پرداختن به موضوع در برنامه های درسی ، آموزش رسانه ها و منابع تغذیه افکار عمومی و فرار از تحمل بار انگ شرایط را بمراتب دشوارتر کرده است.
همه موارد فوق ما را در بزنگاهی قرار داده است که دست کم پنج استان کشور اعم از تهران ، کرمان ، سیستان و بلوچستان ، خراسان رضوی ، البرز و خراسان جنوبی را در معرض بلاتکلیفی در قبال اعتیاد کودکان قرار داده است.
پرسش مهم این است آیا در استان های آسیب دیده از اعتیاد کودکان کارگروه ، ستاد و کمیته ای برای پیشگیری ، بازداری و درمان و نظارت بر اعتیاد کودکان تشکیل شده است؟
پرسش دیگر این است که آیا استان های مزبور دارای مراکز درمانی و اقامتی پاسخگو در حوزه اعتیاد کودکان می باشند؟
استقلال مالی کودک ، مشغله فراوان یا بی تفاوتی والدین و سرپرست و نقش های اجتماعی مهاجمی که بر این رکن از سرمایه اجتماعی تحمیل میشود ، آهنگ درگیری کودکان با معضل بزرگ اعتیاد را شتاب بخشیده است و ضروری است بخش های مربوط با قید فوریت نسبت به توقف حرکت رو به رشد این پدیده زیانبار اقدامات لازم را اجرا نمایند.بدیهی است در این مسیر مردم و تشکل های غیر دولتی نیز همراه دست اندرکاران خواهند بود.